Türkiye-Tacikistan Ekonomik ve Ticari İlişkileri

T.C. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılında Türkiye-Tacikistan ticaret hacmi, bir önceki yıla göre %1,7 oranında azalarak 609 milyon Dolar olmuştur. Tacikistan'a ihracatımız yaklaşık %11 oranında artarak 416,5 milyon Dolar’a ulaşmış; Tacikistan'dan yaptığımız ithalat ise %21 oranında azalarak 193,3 milyon Dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.

Ülkemiz Tacikistan’a başlıca; kazanlar, makinalar (%11,14), kıymetli veya yarı kıymetli taşlar (%9,75), elektrikli makina ve cihazlar (%9,3), plastik ve mamulleri (%8,2), örme giyim eşyası (%7) ihraç etmektedir. İthalatımızda başlıca ürünler ise; alüminyum (%62,8), diğer adi metaller (tungsten, molibden, tantal, magnezyum, kobalt, bizmut, kadmiyum, vb.) (%11,5), Yenilen meyveler ve sert kabuklu meyveler (%10), mineral yakıtlar (%4,9), pamuk (%3,2) olarak sıralanmaktadır.

2025 yılı verileri baz alındığında Türkiye’den Tacikistan’a ihraç edilen ürünlerin değer bazında %85,7’si’si karayolu, %11’i havayolu, %3,1’i ise denizyolu ile taşınmıştır. 2025 yılında Tacikistan’dan ithal edilen ürünlerin taşınmasında ise %73,5 oranında karayolu, %23,8 oranında denizyolu ve %2,7 oranında havayolu kullanılmıştır.

Tacikistan, makroekonomik istikrarın sağlanması, pazar ekonomisine geçiş, özelleştirme, anayasal reformlar gibi konularda gelişmeler sağlamakta, özel sektörün ve yatırım ortamının geliştirilmesi yolunda önemli adımlar atmaktaysa da henüz uluslararası firmaların yatırım yapmaya istekli davranacakları noktaya gelinmemiştir. Türkiye–Tacikistan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması (YKTK) 06.05.1996 tarihinde imzalanmış olup, anılan Anlaşma 24.07.1998 tarihinde yürürlüğe girmiştir. İkili ticaretimizin ve yatırım ortamlarının geliştirilmesini teminen, YKTK Anlaşmasının tadil edilmesine yönelik anlaşma 12. Dönem Karma Ekonomik Komisyonu Toplantısı çerçevesinde Ankara’da imzalanmıştır.

2002-2024 yılları arasında Tacikistan’dan Türkiye’ye gelen TCMB Ödemeler Dengesine yansımış uluslararası doğrudan yatırım 10 milyon dolar seviyesindedir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de 78 adet Tacikistan sermayesine sahip şirket faaliyet göstermektedir. 2002-2024 yılları arasında TCMB Ödemeler Dengesi istatistiklerine göre ülkemizden Tacikistan’a 31 milyon dolar seviyesinde giden yatırım bulunmaktadır. Türk firmaları, Tacikistan’da özellikle yabancı finans kuruluşları tarafından finanse edilen ve uluslararası standartlarda ihale edilen projelere ilgi göstermektedir.

Ülke genelindeki bina stoku ve ulaşım altyapısı Türk müteahhitlik sektörüne Tacikistan’da pek çok iş ve proje imkânı sunmaktadır. Tacikistan’da müteahhitlik sektöründe kaynaklarının kısıtlı olması ve bütçede ilgili sektöre yeterli kaynak ayrılamamasından dolayı özellikle altyapı yatırımları, devlet desteğinden ziyade İslam Kalkınma Bankası, Dünya Bankası, Kuveyt Fonu gibi uluslararası finans kuruluşları tarafından desteklenmekte ve finanse edilmektedir. Müteahhitlik sektörünün ana müşterisi hükümettir ve devlet bütçesi, yabancı kredi ve hibeleri ile finansman sağlamaktadır. Müteahhitlik sektörü projeleri devletçe yönetilmektedir. Türk müteahhitlik firmaları Tacikistan’da bugüne kadar 659 milyon dolar değerinde 52 proje üstlenmişlerdir.

20.04.2024 tarihinden itibaren umuma mahsus pasaport hamili vatandaşlarımız için vize uygulaması getirilmiştir. Umuma mahsus pasaport hamili vatandaşlarımız Tacikistan'a gelmeden önce www.visa.gov.tj internet adresinden seyahat amacına uygun vize tipi için ön başvuru yaptıktan sonra diğer gerekli evrakla ile birlikte en yakındaki Tacikistan diplomatik temsilciliğine başvurmaları gerekmektedir. Tacikistan’ın, ülkemizde, Ankara’da Büyükelçiliği, İstanbul’da Başkonsolosluğu bulunmaktadır.

THY ve Somon Air 2014’ten beri haftada üçer kez İstanbul-Duşanbe seferleri düzenlemektedir. THY uçuşları her hafta Pazartesi Perşembe ve Cumartesi günleri sabah saat 01.00 dolaylarında Duşanbe’ye varmakta ve saat aynı gün sabah 02.30’da İstanbul’a hareket etmektedir. Halihazırda THY’nin kargo seferi bulunmamaktadır.

Türkiye-Tacikistan ekonomik ve ticari ilişkileri konusunda daha ayrıntılı bilgilere Büyükelçiliğimiz Ticaret Müşavirliği üzerinden ulaşabilirsiniz. Tel :+992 (37) 221 16 09 e-mail :dusanbe@ticaret.gov.tr